Choroby obwodowego układu nerwowego

Choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy

Uszkodzenia nerwów obwodowych powodują nie tylko ciężkie urazy, jak np. przecięcie, stłuczenie, lecz również stale powtarzające się drobne urazy (mikrourazy) lub długotrwały niewielki ucisk nerwu. Mechanizm takiego uszkodzenia może być dwojaki: albo zachodzi ucisk nerwu z zewnątrz, albo też nerw zostaje uciśnięty w swych naturalnych kanałach anatomicznych, w których przebiega. Ucisk zewnętrzny następuje przez części narzędzi używanych do pracy, a także wskutek oddziaływania twardych podłoży, np. blatu stołu lub warsztatu na łokcie czy przedramię. Ucisk w obrębie naturalnych kanałów (np. rowków, otworów kostnych, pod więzadłami) następuje wtedy, gdy wskutek powtarzających się ruchów lub skrajnych, niefizjologicznych i długotrwałych ustawień kończyn dochodzi do uciskania, pociągania lub wielokrotnego tarcia nerwu o ściany tych kanałów.

W niektórych zawodach powstają szczególnie, sprzyjające warunki do powstania uszkodzeń nerwów obwodowych. Długotrwała ekspozycja zawodowa związana z wykonywaniem stereotypowych, wielokrotnie powtarzanych ruchów w odstępach krótszych niż 5 minut (ruchów monotypowych), konieczność użycia siły, długotrwała przymusowa pozycja kończyn, długotrwałe narażenie na drgania mechaniczne stanowią potencjalne czynniki ryzyka uszkodzenia nerwów obwodowych.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, choroba zawodowa to schorzenie, które jest wymienione w wykazie chorób zawodowych i bezspornie zostało spowodowane warunkami pracy lub sposobem jej wykonywania.

Przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy uwzględnione są w punkcie 20 wykazu chorób zawodowych. Według rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych z dnia 30 czerwca 2009 r. są to:

Zespół cieśni w obrębie nadgarstka
Zespół rowka nerwu łokciowego
Zespół kanału de Guyon
Uszkodzenie nerwu strzałkowego wspólnego, u osób wykonujących pracę w pozycji kucznej

Analiza danych statystycznych z ostatnich lat wskazuje na znaczny wzrost częstości występowania chorób obwodowego układu nerwowego, pochodzenia zawodowego. W latach 2004-2016, spośród ogółu chorób zawodowych w Polsce, choroby obwodowego układu nerwowego z 13 pozycji w 2004 roku, osiągnęły 4 miejsce w roku 2016. W 2015 roku, wśród 186 chorób zawodowych obwodowego układu nerwowego, aż 96,2% (179 przypadków) stanowił zespół cieśni nadgarstka, a 3,2% (6 przypadków) zespół rowka nerwu łokciowego.

Ekspozycja zawodowa na stanowisku pracy może podlegać skutecznej regulacji, w kontekście zmniejszenia i eliminacji zagrożeń powstania chorób obwodowego układu nerwowego. Dlatego, tak istotna jest kompleksowa profilaktyka prozdrowotna mająca na celu podniesienie świadomości ryzyka tych schorzeń, szczególnie w odniesieniu do specyfiki stanowiska pracy.